‍ چنين گفت زرتشت!!! ؟؟؟ یا چنین نگفت زرتشت?

از کسان بسیاری می شنویم که بدون آگاهی از شرایط زندگی، اندیشه ها و محیط زیست نیچه، تنها با توجه به عنوان کتاب «چنین گفت زرتشت» آنچه را که نیچه در کتاب خود آورده است، برخاسته از آموزه های مینوی اشوزرتشت و دین زرتشتی پنداشته اند!
عنوان کتاب نیچه این توهم را به وجود می آورد که وی در کتاب «چنین گفت زرتشت» مطالبی پیرامون افکار و جهان بینی زرتشتی نوشته است؛ حال آنکه چنین نیست. نیچه فردی ضدمذهب و مادی گرا بود که اخلاق را نکوهش می کرد و آن را سبب بندگی و رقیت می دانست. چراکه نیچه اساساً به هیچ مبدأ و خدایی معتقد نبود و دین و دینداری را مخدر جامعه می پنداشت.
نیچه در این باره می نویسد: «چه کسی بی ایمان تر از من است که از تعلیمات او بهره مند هستم؟ برادران ، من شما را قسم می دهم که ایمان خود را به زمین حفظ کنید و سخنان کسانی را که به شما از امیدها و آمال فوق زمینی سخن می گویند، باور نکنید. آنها مسموم هستند.خواه خود بدانند یا ندانند. بسیاری از کسانی که قبلاً بی ایمان بوده اند با کمال میل به این مسمومیت شیرین بر می گردند؛ زیرا برای زندگی مخدر خوبی است».
نیچه هر آنچه را که مذاهب و مردم خوب و پسندیده می دانستند، بد می دانست و هرآنچه را که مردم و مذاهب نابایسته و عیب می دانستند، آن را خوب می دید. اساساً نیچه بر این باور بود که اراده یا غریزه ی نیکی و خوبی در انسان ها وجود ندارد! این روند در نهایت زمینه ی انزوای کامل وی را فراهم ساخت، چه از هر سو مورد تکفیر گروه های مختلف جامعه قرار می گرفت. در میان همین بحران ها بود که تصمیم گرفت تا از نام اشو زرتشت بهره ببرد و خودش را از انزوا بیرون آورده، معروف سازد.

اقدام نیچه در بهره برداری از نام مقدس اشو زرتشت درست در زمانی صورت گرفت که اروپا در تب شناخت زرتشت و آثار منتسب به دین او می سوخت. در اروپا از اواسط قرن هجدهم و سپس در قرن نوزدهم، زرتشت یکی از اصلی ترین موضوعات مورد بحث علوم مذاهب بود و این علاقه حتی به علوم تاریخ و فلسفه نیز سرایت کرده بود تا آنجا که نیچه را واداشت برای نجات خویش از انزوا و گمنامی و قرار دادن نام خویش در ردیف دانشمندان روزگار، از این اسم بزرگ و نامی سؤاستفاده کند.
نیچه در حالی برای عنوان کتاب خود نام پیامبری را برگزید که آن پیامبر از لحاظ اندیشه نقطه ی مقابل او بود. پیامبری که دین آورد و به آزادی، مساوات، حریت آدمی، جهان مینوی، اصالت وجود آدمی و الویت نیکی در آدمی و به اخلاق معتقد بود. این در حالی است که نیچه با تمامی این ارزش ها در ستیز است.
نیچه در کتاب چنین گفت زرتشت، در نقد شخصیت واقعی اشو زرتشت و تضاد ایده های خویش با آن وخشور بزرگ می نویسد:
«زرتشت بزرگترین اشتباه را مرتکب شد که اخلاق را بنیاد نهاد؛ بنابراین او باید نخستین کسی باشد که به این اشتباه خود پی برده؛ زیرا نه تنها او در این باره از همه ی اندیشمندان بیشتر تجربه دارد و تاریخ چیزی جز رد تجربی فرضیه ی معروف به نظم اخلاقی در همه ی چیزها نیست_نکته ی مهم تر این است که زرتشت از همه ی متفکران راستگوتر بود.»

نیچه در سال 1885 پس از انتشار آخرین بخش کتاب '' چنین گفت زرتشت'' در نامه ای به خواهرش الیزابت نوشت:
«نخواستند این طنز و این مخالفت و هزل را دریابند که چرا عنوان کتاب من '' چنین گفت زرتشت '' است. چون عقاید و فلسفه ام را درست از زبان پیامبری بیان می کنم که نقطه ی مقابل افکار من است و معلم بزرگ اخلاق در جهان می باشد.»
چندی بعد نیچه در کتاب دیگری تحت عنوان «فراسوی نیک و بد» از آنکه به نام زرتشت، بنیانگذار مذهب ایران باستان تجاوز و توهین کرده اظهار ندامت می کند.
نیچه در این کتاب می نویسد:''چرا کسی نیامد که از من سوال کند که از زرتشت چه می دانم ؟ تا بگویم هیچ"

🔸🔸🔸منبع این نوشتار کتابیست از دکتر حسین وحیدی بنام (شناخت زرتشت) که در دو بخش مجزا بحث‌ شده است.

🔸بخش اول: پژوهشی در فرهنگ زرتشت
🔸بخش دوم: لغزش هایی در شناخت کیش زرتشتی

نوشتاری که آوردم را می توانید در بخش دوم و ازصفحات ۱۹۲ تا ۲۰۷ دنبال کنید .