
آنکه ناموخت از گذشت روزگار
هیچ نــامــوزد ز هیچ آموزگـــار
دکتر شادی آریابد پژوهشگر و مدرس زبانهای باستانی ( اوستایی، پهلوی، پارسی باستان، سنسکریت و... )
ریشه شناسی واژه های هومت(اندیشه نیک) هوخت(گفتار نیک) هوورشت(کردار نیک)
🔸واژه "humat":
Av. hu-man-ta- > Av. hu-mata- > Pahl. humat
ریشه فعلی -man√* به معنی "اندیشیدن" و به همراه پسوند صفت مفعولی ساز -ta-، بر روی صورت ضعیف ریشه، به معنی "اندیشه شده"، پیشوند "hu" به معنی "نیک" است و بر روی هم "آنچه نیک اندیشه شده".
نخستین پایه گرودمان است.
واژههای هومن، مینو، بهمن، هخامنش، منش، گمان، دشمن، en. mind, mean, ger. meinen همریشه هستند.
🔸واژه "hūxt":
Av. hu-vac-ta- > Av. hu-uxta- > Pahl. hūxt
ریشه فعلی -vac√* به معنی "گفتن" و به همراه پسوند صفت مفعولی ساز -ta-، بر روی صورت ضعیف ریشه، به معنی "گفته شده"، پیشوند "hu" به معنی "نیک" است و بر روی هم "آنچه نیک گفته شده".
دومین پایه گرودمان است.
واژههای آوا، آواز، بانگ، نوا، نواختن، واج گرفتن، واژه، en. voice همریشه هستند.
🔸واژه "huwaršt":
Av. hu-varz-ta- > Av. hvaršta- > Pahl. huwaršt
ریشه فعلی -varz√* به معنی "انجام دادن، کردن" و به همراه پسوند صفت مفعولی ساز -ta-، به معنی "کرده شده"، پیشوند "hu" به معنی "نیک" است و بر روی هم "آنچه نیک انجام شده".
سومین و آخرین پایه گرودمان است.
واژههای برزگر، بیل، ورزش، ورزیدن، en. work همریشه هستند.
Av 👉 مخفف اوستا
Pahl👉 مخفف پهلوی
بن مایه:
🔸حسن دوست، محمد (1383) فرهنگ ریشهشناختی زبان فارسی تهران: نشر آثار فرهنگستان زبان و ادب فارسی.